Doorgaand verkeer en een oude Rus

Ik lig in de trein naar Ulaan Baatar. Naast mij ligt een vriendelijke oude Rus die wel te vertrouwen is.

Baikal

Irkutsk, 21.45u

Wat een geweeeldige dag vandaag! Ik was een beetje ongerust over het heen-en-weren naar het Baikalmeer, maar alles verliep zo goed. Ik ben Peter, Suzanne en Fausto eeuwig dankbaar voor de fijne tijd die we samen hebben gehad.

Om zes uur moesten we al op vanmorgen, de provodnika joeg ons even flink op. Toen we de trein uitstapten stond daar Sergej met mijn treinkaartje en info over hoe ik naar Lake Baikal kan komen. De eerste Rus die Engels kan. En ook goed Engels. Dan direct naar het hostel van Fausto, waar de lieve herbergin ons voorzag van koffie en broodjes. Met enig zoeken en rondwandelen door Irkutsk het busje gevonden dat naar Litvinanka reed. Het Baikalmeer is groot.

En koud.

Heul koud.

En ongelooflijk! Lees maar.

Bijvoorbeeld de zoetwaterzeehonden zijn heel ongelooflijk:

De mensen vissen en drinken uit het meer. Wat moeten ze zich rijk voelen. Ik wou dat die oliepijpleiding er niet lag…

In het bijzijn van starende russen aten we iets tussen een omelet en een pannenkoek in. Daarna ging ik met Fausto terug naar Irkutsk, het was mooi geweest. Heerlijk mocht ik even douchen in het hostel en al mijn Russisch geld is nu precies op! Er was in het hostel nog een grappige Amerikaan met een grote mond die in St. Petersburg bij een milieu NGO had gewerkt en verhalen had over buiten slapen in de vrieskou en twee lichtjes in het donker op het Baikalmeer die toen verdwenen. De volgende ochtend vond men op de bodem van het meer de auto terug met twee inzittenden… Het meer is al aan het dooien, ook al vriest het buiten nog veertien graden…

Irkutsk!

Irkutsk!

7 april 8.00u (1.00u Nederland)

We zijn de laatste tijdzone door! Geen jetlags meer dus…

Gisteren (zondag) zaten er minimaal vijf dronken mannen in onze wagon, waarvan drie ons lastigvielen. Een dagtaak hadden we aan het uit de coupé werken van ze, getverderrie. Zelfs Takeo was een beetje bang van ze. En dan moet hij nog helemaal naar Vladivostok met die lui…gelukkig was Victor erg lief voor hem. En gelukkig was daar de sterke Peter. En de provodnika liep heen en weer in haar roze pyama met diep décolletee en wat werd ze boos… er werd er eentje uitgezet bij het eerstvolgende station…

Victor en Takeo kwamen ons uitzwaaien vanmorgen toen Peter, Suzanne, Fausto en ik de trein uitstapten.

Veranderingen

6 april 2008

Krasnoiarsk, 12.05u (Nederland: 6.00u)

Net zijn we Krasnoiarsk uitgereden, een grote stad. Ik kan me nauwelijks voorstellen hoe het leven hier is. Volgens mij niet veel soeps.

De zon schijnt en het heeft gesneeuwd. Vanmorgen een heel dik pak, dat heb ik nog nooit gezien. In de richting van Krasnoiarsk werd het minder en tegelijkertijd heuvelachtiger.

Inmiddels hebben we allemaal een beetje last van ons ritme door het tijdsverschil. Het is gek, iedere dag twee uur minder tijd. Een heel langzame jetlag.

Er is meer sneeuw gevallen en we gingen een paar keer de bocht om, perfect voor een mooi plaatje. Eindelijk niet alleen maar plat land en berken!

Betula

Nou, die Taiga is wel groot. We zien nog steeds hetzelfde als vanmorgen. Berk berk berk.

Vanmiddag in Omsk aangekomen. Nog niet opgegeten door de wolven. Dat scheelt. Dan kom ik ook wel in Beijing, denk ik zo.

Er kwam bij Krasnojarsk een Rus in mijn coupé: Victor.
Een aardige jonge kerel met een mooie foto van zijn dochter en een vierkant koffertje.
Als er een Rus in de trein is die goed gezelschap vormt, dan is het Victor. Fotograaf van bodemprofielen. Voor olie voor China. En op zoek naar iemand om Duits mee te praten. Met zwarte zonnebloempitjes en sterke thee met suiker.
Het was een gezellig en moeizaam gesprek, met veel tekeningen.

En toen hebben Suzanne en Peter me gevraagd of ik er bij hen bij wilde,
Want zij hadden ook een Rus in hun coupé. En hun Rus kende mijn Rus.

Dus nu zit ik gezellig samen met Fausto, Suzanne en Peter in de coupé. Ook niet verkeerd.

We hebben gezellig met Takeo (de grappige Japanner) en Lydia en Kerron (de hippe Britten) in de wagonrestauratie gegeten. Takeo zegt “So sorry” als hij iets wil gaan zeggen en “Oh yes yes yes yes!” als hij je niet begrijpt.
Morgen eet ik denk ik weer noedels. De tweede keer zalm en vette aardappels waren lekker, maar vielen niet geweldig.

De enorme afstanden.
Ze worden een beetje griezelig.
Zó véél berken! Al twee dagen lang!
En dan ook al die lege vlakten met riet.
En – in het midden van niets – de steden. Ze zijn oud en vervallen, kapotte flats – op de stations na. Roestig en overal rommel. Meestal wonen er meer dan een miljoen mensen. Hoe doen ze dat?

———————–

Over de Oeral

22.30u Permtijd, 4 april 2008 (18.30u Nederlandtijd)

We zitten in de Oeral! Geen netwerk meer op mijn telefoon dus. Hèhè, eindelijk echt weg.
Van het tijdsverschil merk ik nog maar weinig, terwijl het er nu alweer vier bij zijn. Er gaat per dag reizen ongeveer anderhalf uur vanaf.
Vanavond met Fausto gegeten in de restauratiewagen. Het eten was heel prima: zalm, vette aardappeltjes en doperwtjes met komkommer en tomaat.
Fausto is treinwieleningenieur in de fabriek in Italië die ook de treinwielen van de Russia maakt. Fausto heeft net als ik tot nu toe nog niet gevlogen. Hij kreeg deze reis voor zijn dertigste verjaardag. Wie had dat gedacht. Dat er Italianen bestaan die een verre reis met de trein willen maken en dat nog leuk vinden ook!

7.30u Permtijd, 5 april 2008 (3.30u Nederlandtijd)
Het sneeuwt.
De eerste
uit de lucht vallende sneeuw
tot nu toe.
Aan de andere kant van de bergen
ziet het er anders uit.
Nog steeds berken,
maar alleen maar
kleine berken
dun en zwart en zonder blaadjes
soms een stuk of vijf
in hun eentje bij elkaar.
Ik vind ze een beetje zielig.

Riet en bevroren water
en open landschap.

Meer dennen, minder sparren.
Bosjes ondefinieerbare struiken.

En de zon schijnt.
Alleen vanmorgen
was er een beetje sneeuw.

4 april 2008

Ik werd wakker om half zeven, wat gek is, want jetlag-technisch gezien hoor ik juist twee uur later dan normaal, dus half tien, wakker te worden. Heb er geen problemen mee…

Het zonnetje schijnt, de lucht is blauw en uit het raam zag ik vandaag een oude vergane gevangenis. Het leek op het wilde westen, een paar gebouwtjes in het midden en overal in een vierkant eromheen zware metalen prikpunten van 2 meter hoog. Op iedere hoek van de omheining een krakkemikkig wachtershuisje. De huizen zijn mooi, bijzonder. Alles is van hout. Berkenhout. Er zijn genoeg berken, maar er is niet genoeg warmte. Ook al schijnt de zon. Mensen zullen wel alle kanten van de berk kennen hier.

 

Wat een verschil met gisterenmiddag zeg! Ik heb geslapen, gedouched, naar huis gesmst en een kopje thee van de Provodnika gekregen. Bij de samovar komen mensen samen  dus de reis zal ook wel niet eenzaam worden.

 

Onder de zon is veel te zien.

Poep in je broek

Om half zeven ben ik terug op het station. Schijt in mijn broek bij de gedachte dat ik de trein zou missen en alleen in deze enge stad achterblijf. En ik schijt in mijn broek bij de gedachte dat ik alleen met drie Russen in een coupe opgesloten zit, zonder stoelen om op het gangpad te zitten en met de coupedeur dicht en het raam geblindeerd in de nacht. Schijt in mijn broek bij de gedachte dat ik dagen achtereen slecht ga slapen en raar eten moet kopen en niet genoeg geld heb en afgezet word. Of dat ik ziek word. En dan heb ik het nog niet eens over dat er naar me gestaard wordt en de vraag of Russen op de trein dronken worden. Ben ik nou echt de enige op de wereld die voor vakantie en lol deze reis onderneemt? Ik probeer er maar niet te diep over na te denken…

 

Er is een soort kantine op het station, en daar eet ik mijn eerste Russische maaltijd bij een vriendelijke dame die me niet afzet. Borsjt, een gehaktbal, boekweit, doperwtjes. En een kop sterke lauwe thee waar alvast suiker in is gestopt. Rare lui die Russen, maar wel grappig. Het kost drie euro en van het eten word ik gelukkig.

 

Mijn tas staat nog steeds netjes bij de bewaking als ik hem ophaal. Dat gaat dus goed. In de overvolle wachtruimte kletsen dametjes en heertjes met elkaar. Iemand eet een boterham en veegt als ze klaar is het tafeltje netjes schoon met een papieren zakdoekje. De mensen zijn zelf verantwoordelijk dat het schoon wordt gehouden hier lijkt het wel. Het is hier eigenlijk best wel vies. Op de wc poetsen zigeunervrouwen hun schoenen met wat spuug. Hier zijn zo veel arme mensen.

 

Rond half negen staat op het bord aangegeven dat de trein gauw gaat vertrekken. Mijn tas is zo zwaar…ik had veel minder rommel mee moeten nemen. Iemand anders met een grote tas kijkt op het aankondigingenbord beneden en lijkt cyrillisch te ontcijferen. Zou hij ook met de trein meegaan? Ik wordt niet echt wijs uit wat zijn nationaliteit is, maar het is zeker niet Russisch. We lopen allebei door naar de trein en jawel: daar zijn nog twee grote rugtassen. Als er maar iemand in de zelfde wagon zit dan ben ik al blij…

Ik hoor ze met elkaar praten, maar blijf maar een beetje op afstand. Als ik met een ander op vakantie was zou ik er ook niet zo van gediend zijn om zomaar door een medetoerist worden aangesproken. Met zijn allen lopen we naar de blauwe trein. De jongen met de ondefinieerbare nationaliteit ook. Wagon negen, wagon negen daar moet ik zijn. Als ik maar geen knopjes open hoef te maken, oh nee er staan Provodniks overal bij de open deuren. Dit is dertien…twaalf, ze lopen nog steeds door, elf…tien, ze lopen door, negen, ze staan stil. We kunnen nog niet naar binnen.

“Goeieavond,” zeg ik tegen de twee.

“Hee een Nederlander, het kan ook niet anders…”

“Zitten jullie ook in wagon negen?”

“Ja, bedden 10 en 11.”

“Ik in 37. Erg hee, om toch weer Nederlanders tegen te moeten komen, maar eigenlijk heel eerlijk gezegd vind ik ‘t wel een beetje een opluchting…”

“Ben je alleen? Kan ik me voorstellen…”

“Ik ben Marijke trouwens.”

“Ik ben Suzanne.” “Ik ben Peter.”

De Provodnika bekijkt onze treinkaartjes en paspoorten en wijst ons de coupe’s.

“We komen elkaar vast nog wel tegen!”

Ik loop helemaal door naar achteren, maar daar is geen nummer 37 in de trein, het gaat maar tot 35. Wat raar. Mensen bekijken mijn kaartje en wijzen de andere kant op, je moet terug. Oei, smal gangpad, grote tas, veel mensen om te passeren. Uiteindelijk sta ik weer buiten. Ik Snap het niet! Iedereen zit al in de trein. Waar is mijn coupe nou? De andere provodnik loopt met me mee. Dit is je coupe.

Ik geloof mijn ogen niet. Ik zit direct naast de samovar (waterkoker op kooltjes) en naast de provodniks, dit lijkt de coupe van de provodniks wel, een twee persoons coupe zonder andere personen…mijn eigen plekje!!! De provodnik wijst naar het bed. Maak lekker je bed op joh, ga lekker beneden liggen. Er staan theekopjes en een schoteltje met koekjes klaar op het tafeltje bij het raam. Ik kan mijn tas onder het bed kwijt en ik kan muziek aanzetten (niet echt aan te raden, wat hebben die Russen een slechte smaak). Even later komt de provodnika mijn coupe in en gezellig naast me zitten om mijn kaartje te controleren. Ze kan mijn naam niet vinden. Mijn kaartje is niet op naam gemaakt. Ik wijs haar op mijn kaartje vanuit Amsterdam naar Moskou en de vouchers van Irkutsk naar Ulaan Baator. Ik heb Echt wel voor dit kaartje betaald hoor…ze kan het niet vinden en ik ook niet. Samen met de andere provodnik gaat ze even weg met mijn kaartje. Blijf maar rustig zitten wijst ze. Peter komt langs. “Hee, zit jij hier? Hebben ze jouw kaartje ook meegenomen? Was alles okee? Zit jij hier alleen? Het is zo klein bij ons, met zijn vieren..”

“Hmmm niet helemaal, mijn naam stond niet op ‘t kaartje.”

“Het komt vast goed. We rijden al en ze kunnen je echt niet zomaar uit de trein zetten.”

“Ja.”

Even later komt ze terug. Het is goed. Ze klopt geruststellend op mijn arm als ik mijn opluchting laat zien. Ik krijg een plastic doosje met warm eten: doperwtjes, een gehaktbal, boekweit. Ik heb helemaal geen trek!!! Maar wel lief…

 

Oh wat voel ik mij een prinsesje hier! Ik plak een stukje van het pakpapier van Nico en Fabiennes kadootje op de muur en maak een lichtschermpje zodat ik geen last heb van het felle halogeen. Er wandelt een grappige Japanner heen en weer die zin heeft in een douche. Takeo heet hij. En ook de jongen met de tas die Italiaan blijkt te zijn en Fausto heet komt langs. Peter en Suzanne delen een coupe met hem en een Rus. Op de wc zijn weggooi brilpapiertjes om op te zitten. Ik kan een echt kopje thee drinken met een schoteltje, er schijnt een douche te zijn en ik kan helemaal mijn eigen kamertje maken hier. Dit is geweldig!*

*noot van de uitgever: let op de vooruitziende talenten van onze heldin, blijkend uit de illustratie bij 1 april

Priewjet Moskwa

donderdag 3 april 2008

 

Wat een heerlijke morgen…gisteravond ontdekte ik een lege coupe, en deze hebben Sveta en ik toen ook maar bezet zodra Niek sliep. Zo’n extra coupe is ook handig voor het inpakken van je tas als je niet rechtop in je eigen bed kunt zitten. Dat ging dus fijn relaxed en daarna zijn we met zijn drietjes gaan ontbijten in de restaurantcoupe (die nu eindelijk wel aan de trein vastzat). Lekker brood met wat kaas en wat vlees en een kop koffie! We konden heerlijk naar buiten kijken, naar de sneeuw op de grond waar de zon nog niet scheen en de berkenbomen, sparren en houten huisjes.

 

Uiteindelijk komen we met dertig minuten vertraging in Moskou aan, wat eerder twee uur vertraging is geweest…Sveta blij natuurlijk, nu kan ze de trein naar Novosibirsk in ieder geval intijds halen.

Sveta kan een taxi voor ons drie regelen. Mijn eerste keer in Moskou…de chauffeur heeft retro Retro Retrooo Retro FM opstaan en op het ritme van de muziek loopt een meisje van een jaar of 20 voor ons uit. Ze heeft een stok nodig om haar ene kreupele been te ondersteunen. Alleen sommige reclame langs de weg heeft romaans schrift, verder is alles in cyrillisch.

 

Mijn tas stoppen we in een kluis. Sveta koopt op het Iaroslavskaia een heleboel speelgoed en snoepjes voor Niek. We lopen met zijn drieen tussen de volgestouwde etalages langs opgeschoten aangeschoten Russen naar het perron. Het stinkt naar pies. Op het perron verkopen mensen fruit en kleurdozen. Bij elke wagon staat een provodnik in strak uniform. De vrouw bij de wagon van Sveta en Niek maakt een praatje met ons en knuffelt Niek. Sveta is alleen in een coupe met drie mannen…

 

Sveta is weg en ik besluit naar huis te bellen. Vraag verschillende mensen waar ik een telefoonkaart kan kopen, en word van het kastje naar de muur gestuurd. Er wordt geen Duits en geen Engels gesproken. Na een uur zoeken bel ik eindelijk naar huis. Mijn kaart van 380 roebel (net iets meer dan 10 euro) is in een minuut kletsen met mama opgeslorpt…

 

Ineens is het eenzaam en alleen zo zonder Sveta die Russisch spreekt. Ik probeer uit te zoeken hoeveel tijd het kost om naar de botanische tuin te gaan. Zeker een half uur en ook weer 10 euro zegt de mevrouw aan het loket, ik geloof haar eigenlijk niet. Ze geeft mijn geld terug en ik ga even buiten op een bankje zitten om op adem te komen. De zon schijnt warm. Ik besluit mijn stoute schoenen aan te trekken en een metro naar het Kremlin te nemen.

 

Ik heb het Kremlin gezien! Van buiten, dat dan weer wel. Met behulp van wat Chinezen die wEl Engels kunnen. Wat een grootsheid daar allemaal. Enorme standbeelden, enorme rode muren, enorm kleurige uien op de basiliek. Rare lui die Russen. Er is een fijn park rond het Kremlin met musjes die een zandbad nemen en mannen die bollen planten. Het is er warm, maar nog veel minder lente dan in Nederland.

Spazieba spazieba spazieba

0.30u – 2 april 2008

Rond een uur of half twaalf vannacht ontving ik bezoek van Svetlana en haar 2-jarig zoontje. Ik had van binnen de deur met zo’n kettinkje op slot gedaan, dus ze kon er niet in. Ik mijn bedje uitgeklommen en gevraagd of ze misschien kon laten zien dat ze in dezelfde coupe was als ik. Dus zij de provodnik (= conducteur) erbij gehaald en die wees dat ik maar gauw mijn tas bovenin moest leggen. Niet echt een warm welkom voor haar zo midden in de nacht.

Ze heeft een schattig zoontje dat nogal slaperig in zijn oogjes wreef zo rond een uur of 1 (de trein had inmiddels alweer een uur vertraging). We zijn gauw alledrie weer in bed gekropen (onder een “Catastrofe catastrofe” van Sveta )

20.45u – 2 april 2008

Het lijkt me maar vermoeiend om moeder te zijn. De dag is vandaag een erg lange dag geweest, zo met zijn tweeen en een kind om voor te zorgen in 1 coupe. Wel best krap, er zijn ook geen andere stoelen om op te zitten, alleen een gang dus we zitten met zijn drieen op een met speelgoed bezaaid bed of staan aan het raam. Bij Niek kun je niets binnen handbereid veilig laten liggen, hij heeft al een kwartetspel door de coupe gegooid en het schrijfbordje is ook stuk…

Gelukkig ben ik al door Polen geweest met de trein, want van de reis heb ik maar weinig gezien, omdat het rolluik voor het raam dichtzat. Polen is een troosteloos land, vind ik, uitgeleefd. Overal oude fabrieken (dat vindt Nico wel mooi) met zwarte rook en kapotte ramen. Roestige treinstellen. In Polen is de lente nog niet begonnen.

Afleiding kwam van Rita en Hajo, onderdeel van een groep Nederlanders en een groep Duitsers die voor kindslachtoffertjes van de Tsjernobylramp vakanties in Zeeland organiseren. Erg aardige lui.

Later ’s avonds een nog lege coupe gevonden om in te zitten. Sveta komt er bij zodra Niek ligt te slapen (“Wie ein Konig!”). We delen emailadressen uit en zo is de dag toch nog goed afgelopen. Ik had een stuk slechtere coupegenoot kunnen treffen!